SCT w Krakowie do korekty. Miasto pokazało już konkretne zmiany

Jest już oficjalny komunikat miasta w sprawie zmian w Strefie Czystego Transportu. Po tygodniach sporów, protestów i pytań o przyszłość SCT krakowski magistrat przedstawił propozycje korekt, które mają złagodzić część obecnych zasad i stać się punktem wyjścia do dalszych konsultacji oraz prac nad nową uchwałą.

Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po pierwszych dwóch miesiącach  obowiązywania nowych zasad i po protestach prezydent Aleksander Miszalski przedstawił już konkretne propozycje korekt. To zapowiedź rozwiązań, które mają zostać omówione podczas konsultacji, a później zapisane w nowej uchwale.

Miasto podkreśla, że nie wycofuje się z samej idei SCT. Chce jednak zmienić część zasad tak, by strefa była łatwiejsza do stosowania w praktyce i mniej dotkliwa dla tych grup, które najmocniej odczuły jej obecny kształt.

Są już konkretne propozycje zmian

Wśród zapowiedzianych korekt znalazł się bezpłatny dojazd do wszystkich krakowskich parkingów Park and Ride. Miasto chce też umożliwić bezpłatny dojazd sprzedawcom do placów targowych, w tym między innymi do Kompleksu Handlowego Rybitwy i Centrum Giełdowego Balicka.

Jedną z ważniejszych propozycji jest także utrzymanie obecnych stawek opłat w drugim i trzecim roku obowiązywania strefy. Oznaczałoby to, że także w latach 2027 i 2028 opłata do końca dnia wynosiłaby 5 zł, a abonament miesięczny 100 zł.

Prezydent zapowiada również zniesienie obowiązku wnoszenia opłat dla osób w najtrudniejszej sytuacji materialnej z całego województwa małopolskiego. Zwolnieni z opłat mieliby zostać też przedsiębiorcy i organizacje pożytku publicznego, jeśli mają siedzibę w Krakowie i zarejestrowany tu samochód.

W pakiecie zmian znalazły się ponadto uproszczenie procedur, zniesienie obowiązku rejestracji motocykli w systemie SCT oraz możliwość przeniesienia uprawnienia do zwolnienia z opłat na najbliższą osobę w rodzinie, która odziedziczy pojazd po właścicielu. Miasto zapowiada też, że obecne zasady zwolnień obejmą mieszkańców Krakowa, którzy stali się posiadaczami samochodów do końca 2025 roku. To odpowiedź na zgłaszane postulaty, szkoda tylko, że nie znalazły się one w pierwotnej uchwale, a dopiero po protestach.  

Część korekt to efekt wyroku sądu

Niektóre zmiany są bezpośrednio związane z wyrokiem WSA z 14 stycznia 2026 roku. Sąd zakwestionował dwa elementy uchwały: powiązanie uprawnień ze stałym meldunkiem oraz ograniczenie zwolnień medycznych tylko do placówek publicznych.

W odpowiedzi miasto zapowiada, że prawo do korzystania z wyłączeń będzie przysługiwać osobom rozliczającym podatki w Krakowie, a niekoniecznie tylko zameldowanym. Rozszerzone ma zostać także zwolnienie dotyczące dojazdu do placówek medycznych. Ma ono obejmować zarówno placówki publiczne, jak i prywatne, po wcześniejszym zgłoszeniu w systemie SCT.

To właśnie te kwestie należały do najczęściej podnoszonych zastrzeżeń wobec strefy. Krytycy wskazywali, że obecny model zbyt mocno uderza w osoby dojeżdżające do Krakowa, utrudnia codzienne funkcjonowanie części mieszkańców regionu i komplikuje działalność przedsiębiorców.

Jak dziś działa SCT?

Strefa Czystego Transportu obowiązuje w Krakowie od 1 stycznia 2026 roku i obejmuje obszar wewnątrz IV obwodnicy. W obecnym modelu auta niespełniające norm mogą jeszcze wjeżdżać do strefy po wniesieniu opłat przejściowych. W 2026 roku miesięczna opłata wynosi 100 zł, w 2027 roku miała wzrosnąć do 250 zł, a w 2028 roku do 500 zł. Po tym czasie możliwość wykupienia wjazdu miała wygasnąć.

Zasady SCT przewidują także wyłączenia i zwolnienia dla określonych grup oraz pojazdów. To właśnie te mechanizmy mają teraz zostać dopracowane i częściowo rozszerzone.

Zmiany równolegle do zbiórki podpisów

Można zauważyć, że dopiero po uruchomieniu zbiórki podpisów pod referendum w Krakowie władze miasta zaczęły zapowiadać korekty w tych obszarach, które wcześniej najmocniej uderzyły w mieszkańców i przyjezdnych. Dotyczy to nie tylko SCT, ale też skutków ostatnich zmian w parkowaniu i komunikacji miejskiej — po wydłużeniu godzin płatnego parkowania od 31 stycznia oraz po podwyżkach cen biletów obowiązujących od 2 marca pojawiły się zapowiedzi częściowego „resetu” tych decyzji. Wpisuje się w to również decyzja o odwołaniu dyrektora ZTP Łukasza Franka.

Referendalna zbiórka podpisów przeciwko prezydentowi Krakowa i radzie miasta ruszyła 27 stycznia, a kilka dnie temu komitet informował już o 101 947 podpisach; zgodnie z procedurą akcja może być prowadzona przez 60 dni, czyli do 28 marca, a do referendum w Krakowie wystarczy podpis niespełna 60 tys. osób.

Teraz czas na konsultacje i nową uchwałę

Zapowiedzi prezydenta nie oznaczają jeszcze automatycznego wejścia zmian w życie. Magistrat zapowiada spotkania z mieszkańcami Krakowa, przedstawicielami gmin ościennych, przedsiębiorcami i organizacjami społecznymi. Po konsultacjach ma powstać projekt nowej uchwały, który trafi pod obrady Rady Miasta Krakowa.

Dopiero po jej przyjęciu będzie można mówić o formalnym wdrożeniu nowych zasad. Na razie jednak jest już jasne, że po okresie sporów i krytyki miasto przechodzi do kolejnej fazy zmian w SCT i przedstawia pierwsze konkretne rozwiązania.

fot. Bogusław Świerzowski / www.krakow.pl